Skąd pochodzą organy do transplantacji?

W Polsce organy do transplantacji pochodzą przede wszystkim od dawców zmarłych – osób,u których stwierdzono nieodwracalne uszkodzenie mózgu i rozpoznano śmierć mózgu.
Nerka, część wątroby lub szpik kostny mogą być pobrane od członka rodziny lub bliskiej osoby biorcy organu.

Czy śmierć mózgu oznacza to samo, co śpiączka? Słyszałam, że można się wybudzić ze stanu śpiączki. Czy można powrócić do zdrowia ze stanu śmierci mózgu?

Śpiączka to stan zupełnie odmienny od śmierci mózgu. U osoby będącej w śpiączce mózg jest żywy i aktywny. Chory, w zależności od przyczyny śpiączki, wybudza się z niej i mózg podejmuje normalną funkcję. W przypadku ludzi, u których stwierdzono śmierć mózgu, nie wykazuje on aktywności. Mózg na skutek rozległego uszkodzenia swoich struktur (przede wszystkim pnia mózgu) nie podejmie ponownie funkcji. Mózg składa się z tkanki, która nie regeneruje się.

Czy wiek jest kryterium ograniczającym pobranie narządów?

Nie ma limitu wieku, powyżej którego odstępuje się od pobrania organów. Zarówno noworodki, jak i seniorzy, mogą zostać dawcami narządów. To wydolność organów, a nie wiek, decyduje o ich pobraniu.

Jeśli będę ofiarą wypadku i lekarze dowiedzą się, że podpisałem Oświadczenie woli, czy zrobią wszystko, by ratować moje życie?

Tak. Lekarze i pielęgniarki dokładają wszelkich starań, by ratować zagrożone życie. Pobranie narządów jest rozważane tylko wtedy, kiedy wszystkie wysiłki zmierzające do przywrócenia zdrowia izycia są zakończone niepowodzeniem. Poza tym personel, który zajmuje się ofiarą wypadku, i zespół transplantacyjny to dwie różne grupy specjalistów działających niezależnie od siebie.

Czy każdy może zadeklarować wolę bycia dawcą?

KAŻDY może zadeklarować gotowość oddania organów i tkanek. W przypadku osób niepełnoletnich, deklaracja musi być zaakceptowana podpisem przez rodziców lub opiekunów prawnych.

Jak wyrazić gotowość zostania dawcą organów po śmierci?

Oświadczenie woli jest nieformalnym wyrażeniem zgody na pobranie narządów po naszej śmierci. Drugim bardzo ważnym krokiem jest poinformowanie bliskich o swojej woli. W trudnym momencie straty bliskiej osoby ta decyzja pozwoli rodzinie ze zrozumieniem i akceptacją przychylić się do pobrania organów.

Co oznacza Centralny Rejestr Sprzeciwów?

Zgodnie z ustawą z dnia 1 stycznia 2006 r. pobrania komórek, tkanek i narządów ze zwłok ludzkich można dokonać, jeżeli osoba zmarła nie wyraziła za życia  sprzeciwu. Sprzeciw należy zgłosić osobiście lub listownie w Centralnym Rejestrze Sprzeciwów w Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnym do spraw Transplantacji, ul. 02-001 WARSZAWA, AL. JEROZOLIMSKIE 87 na formularzu, dostępnym na stronie internetowej www.poltransplant.org.pl.

Czy moja rodzina otrzyma zapłatę za organy?

Nie. Oddanie organów do przeszczepu jest dobrowolnym i bezinteresownym aktem woli dawcy. W prawie polskim jest zapis o całkowitym zakazie handlu narządami.

Jeśli zdecydowałem się na deklarację bycia dawcą, to czy moja rodzina może decydować o tym, czy moje organy zostaną pobrane?

Ustawa transplantacyjna w Polsce mówi o zgodzie domniemanej na pobranie narządów. Czyli jeśli nie zgłosiłeś sprzeciwu organy można pobrać. W praktyce rodzina zmarłego zostanie zapytana o jego opinię na temat pobrania narządów. Rozmowa z rodziną pozwoli uszanować osobisty wybór.

Czy są religie, które sprzeciwiają się oddawaniu organów do przeszczepu?

Większość religii i wyznań aktywnie wspiera idee przeszczepiania narządów pozostawiając ostateczną decyzję do indywidualnego wyboru. Jeśli masz wątpliwości natury religijnej zapytaj o zdanie swojego duszpasterza.

Jeśli będę potrzebował nowego organu do życia, czy dostane szansę?

Lekarze specjaliści ocenią, czy choroba jest tak zaawansowana, że jedynym ratunkiem jest przeszczep. Osoby potrzebujące przeszczepu znajdują się na tzw. liście oczekujących na przeszczep.

Kto decyduje o tym, kto dostanie organ?

W siedzibie „Poltransplantu” w Warszawie, znajduje się elektroniczna lista osób oczekujących na przeszczep organów. Na podstawie wielu danych (ważniejsze z nich to: grupa krwi, jak bardzo zaawansowana jest choroba, rozmiary ciała, antygeny zgodności tkankowej, czas oczekiwania na przeszczep) określa się biorcę.

Jeśli akceptuję oddanie narządów /tkanek do transplantacji, czy wszystkie moje organy i tkanki zostaną pobrane?

Możemy określić, które organy i tkanki deklarujemy oddać do przeszczepu. Twoja wola będzie w pełni akceptowana. Pomimo to, jeśli w czasie badań okaże się, że organy lub tkanki deklarowane do przeszczepu są chore lub uszkodzone, organy nie zostaną pobrane.

Mam długą historię choroby. Czy moje organy nadają się do przeszczepu?

Po rozpoznaniu śmierci mózgu, koordynator transplantacyjny oceni wcześniejszą historie choroby oraz aktualne wyniki badań. Wtedy zostanie podjęta decyzja czy osoba może być dawcą organów i/lub tkanek?